Op zondag 25 oktober kwamen bisschop Van den Hende en jongeren uit het bisdom samen in Nootdorp voor de Tour of Faith. De ontmoeting begon met een eucharistieviering in de H. Bartholomeüskerk en werd vervolgens voortgezet in de ontmoetingsruimte naast de kerk. Bisschop Van den Hende was hoofdcelebrant tijdens de Mis. Hij werd geassisteerd door diaken Vrijburg van parochie Christus Koning en diaken Osseweijer.

God liefhebben en de naaste

In zijn homilie staat de bisschop stil bij het evangelie van deze dag en de oproep om God lief te hebben en de naaste (Matteüs 22, 34-40).

“Vandaag worden we gevraagd om God te dienen met heel ons hart, van Hem te houden met heel ons hart, verstand en alles wat we van Hem gekregen hebben”, preekt de bisschop. “En het tweede gebod is dat je opkomt voor je medemens, dienstbaar bent, met liefde en geduld.”

Hij daagt de aanwezige jongeren uit om na te denken over de plaats van die woorden in hun eigen leven. “Spelen die woorden een rol in wat we zeggen en doen?”

Catechese over vasten en onthouding

Die vraag wordt later op de middag verder uitgewerkt tijdens een catechese van de bisschop over vasten en onthouding. “Vaak wordt mij gevraagd hoe het eigenlijk zit met vasten en onthouding,” legt hij de keuze voor het onderwerp uit. “Bovendien is het niet alleen iets voor de Veertigdagentijd. Er is het hele jaar door wel reden om te weten wat vasten is en wat onthouding is.”

Vasten heeft betrekking op het beperken van de hoeveelheid eten en drinken. Onthouding betekent dat je bewust afziet van bepaalde zaken, zoals vlees, alcohol of andere gewoonten. De bisschop geeft aan dat vasten en onthouding horen bij het geloofsleven: “Het hangt samen met je gebed en je relatie met God.”

Gebed, vasten, aalmoezen

Hij verwijst naar het Matteüs evangelie, waar aalmoezen geven, gebed en vasten samen genoemd worden als daden van geloof (Matteüs 6, 16-18). Deze woorden klinken ieder jaar opnieuw op Aswoensdag aan het begin van de Veertigdagentijd.

Ook in het Nieuwe Testament speelt vasten een belangrijke rol. Jezus vastte voordat Hij aan zijn openbare leven begon (Matteüs 4, Lucas 4). De eerste leerlingen vastten en baden bij belangrijke beslissingen en ondernemingen, zoals bijvoorbeeld Paulus en Barnabas (Handelingen 14, 21-23).

“Vasten is dus een daad van geloof,” benadrukt de bisschop. “Het is een daad van geloof in relatie met God. In de gemeenschap van de Kerk is het vasten ook iets waarin je elkaar kunt bemoedigen en laten zien: we doen het samen.”

Geloof moet zichtbaar worden in daden

“Vasten en aalmoezen geven hebben ook alles te maken met gerechtigheid”, benadrukt de bisschop. Verwijzend naar de profeet Jesaja wijst hij erop dat gebed en vasten niet geloofwaardig zijn wanneer ze niet samengaan met zorg voor de naaste (Jesaja 58, 3b-7). “Je kunt niet vasten en bidden terwijl je ondertussen geen aandacht hebt voor iemand die het moeilijk heeft”, aldus de bisschop.

Daarover gaat ook de brief van de apostel Jakobus. “Als iemand meent vroom te zijn, terwijl hij zijn tong niet beteugelt en zijn hart misleidt, diens vroomheid is waardeloos. Zuivere en onbevlekte vroomheid in de ogen van onze God en Vader is dit: wezen en weduwen opzoeken in hun nood, en zichzelf vrijwaren voor de besmetting van de wereld” (Jakobus 1, 27).

“’Je tong niet beteugelen’ wordt vaak genoemd in de Schrift”, zegt de bisschop. “Zet als het ware een wachter bij je woorden, zodat je woorden ook door jezelf kritisch worden bekeken. Wat zeg je precies? Vergoelijk je jezelf? Och, ik heb toch een ochtendhumeur. Of: die persoon had van mij nog iets tegoed. Kijk goed naar wat je zegt. Bouw je daarmee op of breek je daarmee af? Ben je je gelijk aan het halen? Ben je iemands waardigheid aan het beschadigen?”

Vrij worden van consumptie

“Het vasten moet van binnenuit gebeuren en uit je daden blijken,” aldus de bisschop. Hij benadrukt dat vasten en onthouding helpen om de kerkelijke feesten werkelijk goed voor te bereiden en bewust te beleven. “Daarmee zullen we ook vrije mensen worden. Laat je niet leiden door consumptie of gewoonte, maar word een vrij mens die denkt: ik ben op de wereld om met God te leven. Dat betekent: ik eet om te leven en ik leef niet om te eten.”

Door bewust af te zien van eten, drinken of andere gewoonten laat je zien “dat leven met Christus belangrijker is dan consumptie”.

Een opdracht voor het hele jaar

Ook het eucharistisch vasten komt tijdens de bijeenkomst ter sprake. Daarbij gaat het om de regel dat je het uur voorafgaand aan de heilige Communie niet eet of drinkt, uit eerbied voor het ontvangen van Christus in de Eucharistie.

Tot slot benadrukt de bisschop dat vasten en onthouding niet alleen iets is voor de Veertigdagentijd op weg naar Pasen. Iedere vrijdag is het goed om met vasten en onthouding stil te staan bij het lijden en sterven van Christus, bijvoorbeeld door extra te bidden, geen vlees te eten of geen alcohol te drinken.

“Je hebt daarin zelf een belangrijke verantwoordelijkheid”, zegt de bisschop. “Op vrijdagen moet je zelf bekijken hoe je daar invulling aan geeft. Maar voor Aswoensdag en Goede Vrijdag ligt het vast: één volledige maaltijd en daarnaast twee kleine maaltijden, en onthouding van vlees.”

Komende activiteiten:

• In de landelijke Roepingenweek vindt op dinsdag 3 november de Rotterdamse dag plaats in Voorschoten. Jongeren zijn welkom voor de H. Mis met bisschop Van den Hende en rector Broeders, gevolgd door een catechese en geloofsgesprek in de H. Laurentiuskerk
• Op zaterdag 7 november wordt in Ede de jaarlijkse Katholieke Jongerendag gehouden
• De volgende Tour of Faith vindt plaats op zondag 22 november in de H. Bartholomeüskerk in Voorhout